Cách xác định thời điểm giao kết giao dịch trực tuyến

Thời điểm giao kết giao dịch trực tuyến là khi nào?

Thời điểm giao kết giao dịch trực tuyến được xác định dựa trên thời điểm bên đề nghị nhận được thông báo về việc chấp nhận đề nghị giao kết giao dịch.

Nói cách khác, một giao dịch trực tuyến không được xem là hoàn tất chỉ vì một bên đã gửi thông tin chấp nhận. Điều quan trọng là thông tin chấp nhận đó phải đến được hệ thống thông tin hoặc địa chỉ điện tử mà bên đề nghị sử dụng để tiếp nhận giao dịch.

Ví dụ:

·         Người bán gửi đề nghị bán hàng thông qua nền tảng thương mại điện tử

·         Người mua xác nhận đặt hàng và hệ thống gửi thông báo chấp nhận

·         Khi thông báo chấp nhận được gửi đến và bên bán nhận được thông tin này theo phương thức liên lạc đã thỏa thuận, giao dịch được xem là đã giao kết

Sự kiện nào quyết định thời điểm giao kết giao dịch trực tuyến?

Sự kiện quyết định thời điểm giao kết giao dịch trực tuyến là:

Bên đề nghị nhận được thông báo chấp nhận giao kết giao dịch.

Các sự kiện như:

·         Người dùng nhấn nút xác nhận

·         Hệ thống ghi nhận thao tác

·         Email được tạo

·         Tin nhắn được gửi đi

chưa phải lúc nào cũng là thời điểm giao kết nếu bên đề nghị chưa nhận được thông tin chấp nhận theo quy định hoặc theo thỏa thuận giữa các bên.

Yếu tố quan trọng là khả năng tiếp nhận thông tin chấp nhận trong môi trường điện tử.

Điều kiện để xác định đã có sự chấp nhận trong giao dịch trực tuyến

Để xác định giao dịch trực tuyến đã được giao kết, cần xem xét các yếu tố chính:

Có đề nghị giao kết giao dịch

Một bên phải thể hiện ý chí muốn xác lập giao dịch với nội dung đủ rõ ràng để bên còn lại có thể quyết định chấp nhận hoặc từ chối.

Ví dụ:

·         Thông tin sản phẩm

·         Giá giao dịch

·         Điều kiện thanh toán

·         Điều kiện cung cấp dịch vụ

Có hành vi chấp nhận đề nghị

Bên nhận đề nghị phải thể hiện sự đồng ý với nội dung giao dịch.

Trong môi trường trực tuyến, sự chấp nhận có thể được thể hiện thông qua:

·         Xác nhận trên website

·         Gửi email phản hồi

·         Ký xác nhận điện tử

·         Thực hiện thao tác xác nhận trên hệ thống

Thông tin chấp nhận phải đến được bên đề nghị

Đây là yếu tố quan trọng để xác định thời điểm giao kết.

Nếu bên nhận đề nghị đã bấm xác nhận nhưng thông tin chưa được truyền đến bên đề nghị do lỗi hệ thống hoặc chưa đến địa chỉ tiếp nhận đã thỏa thuận, thời điểm giao kết có thể chưa được xác lập.

Vì sao cần xác định chính xác thời điểm giao kết giao dịch trực tuyến?

Việc xác định thời điểm giao kết giúp làm rõ:

·         Khi nào hợp đồng hoặc giao dịch bắt đầu có hiệu lực

·         Thời điểm phát sinh quyền và nghĩa vụ của các bên

·         Căn cứ giải quyết tranh chấp nếu xảy ra vấn đề

·         Trách nhiệm của các bên trong quá trình thực hiện giao dịch

Đặc biệt trong giao dịch điện tử, việc lưu trữ dữ liệu như thời gian gửi, thời gian nhận, nhật ký hệ thống có thể trở thành căn cứ chứng minh thời điểm giao kết.

Có thể thỏa thuận cách xác định thời điểm giao kết giao dịch trực tuyến không?

Các bên có thể thỏa thuận phương thức trao đổi thông tin điện tử và cách xác định thời điểm nhận thông tin trong quá trình giao dịch.

Ví dụ:

·         Xác định thời điểm nhận email là khi email được ghi nhận vào máy chủ nhận

·         Xác định thời điểm giao kết khi hệ thống thương mại điện tử gửi xác nhận đơn hàng thành công

·         Xác định thời điểm giao kết khi chữ ký điện tử được xác thực

Tuy nhiên, thỏa thuận này không được trái với các quy định pháp luật áp dụng cho giao dịch điện tử và hợp đồng.

Những trường hợp dễ nhầm về thời điểm giao kết giao dịch trực tuyến

Một số quan điểm thường nhầm lẫn giữa thời điểm gửi thông tin và thời điểm giao kết.

Gửi thông báo chấp nhận chưa chắc đã là giao kết

Việc một bên gửi thông tin chấp nhận chỉ thể hiện ý chí giao kết. Giao dịch thường được xác lập khi thông tin đó được bên đề nghị nhận được.

Thời điểm thanh toán không phải lúc nào cũng là thời điểm giao kết

Trong nhiều giao dịch trực tuyến, thanh toán có thể diễn ra sau khi hợp đồng đã được xác lập.

Vì vậy cần phân biệt:

·         Thời điểm giao kết

·         Thời điểm thanh toán

·         Thời điểm thực hiện nghĩa vụ

Thời điểm hệ thống ghi nhận không phải luôn là căn cứ duy nhất

Dữ liệu hệ thống là căn cứ quan trọng, nhưng cần xem xét cùng với:

·         Thỏa thuận của các bên

·         Quy trình giao dịch

·         Phương thức truyền nhận thông tin

Căn cứ xác định thời điểm giao kết giao dịch trực tuyến

Khi xác định thời điểm giao kết giao dịch trực tuyến, cần dựa trên:

·         Nội dung đề nghị giao kết

·         Hành vi chấp nhận của bên nhận đề nghị

·         Thời điểm thông tin chấp nhận được gửi đến bên đề nghị

·         Quy định về giao dịch điện tử áp dụng

·         Thỏa thuận giữa các bên về phương thức trao đổi thông tin

Như vậy, yếu tố cốt lõi để xác định thời điểm giao kết giao dịch trực tuyến là sự kiện bên đề nghị nhận được thông báo chấp nhận giao kết, chứ không chỉ dựa vào thời điểm một bên thực hiện thao tác gửi hoặc xác nhận trên hệ thống.

Giao dịch trực tuyến được xem là giao kết khi đề nghị giao kết được chấp nhận và thông báo chấp nhận đã đến được bên đề nghị theo phương thức liên lạc điện tử phù hợp. Việc xác định đúng thời điểm này giúp bảo đảm quyền lợi và trách nhiệm pháp lý của các bên trong môi trường số.