Cách xác định thời điểm giao kết hợp đồng

Thời điểm giao kết hợp đồng được xác định dựa trên sự kiện nào?

Thời điểm giao kết hợp đồng được xác định dựa trên sự kiện bên đề nghị nhận được trả lời chấp nhận giao kết hợp đồng.

Nói cách khác, quá trình giao kết thường trải qua hai bước chính:

·         Một bên đưa ra đề nghị giao kết hợp đồng

·         Bên được đề nghị thể hiện sự chấp nhận đề nghị đó

Khi sự chấp nhận có hiệu lực và đến được với bên đề nghị, hợp đồng được xem là đã được giao kết, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định riêng.

Ví dụ:

A gửi đề nghị bán một chiếc xe cho B với các điều kiện cụ thể. B gửi thông báo đồng ý mua chiếc xe theo đúng điều kiện mà A đưa ra. Khi A nhận được thông báo chấp nhận của B, thời điểm đó được xem là thời điểm giao kết hợp đồng.

Vai trò của đề nghị và chấp nhận trong việc xác định thời điểm giao kết hợp đồng

Đề nghị giao kết hợp đồng là căn cứ bắt đầu quá trình giao kết

Đề nghị giao kết hợp đồng là việc một bên thể hiện rõ ý định giao kết và chịu sự ràng buộc bởi đề nghị đó đối với bên được đề nghị.

Một đề nghị hợp lệ thường phải thể hiện được các nội dung cơ bản như:

·         Ý chí muốn xác lập hợp đồng

·         Nội dung chủ yếu của hợp đồng dự kiến giao kết

·         Đối tượng hướng tới của hợp đồng

·         Điều kiện giao kết mà bên đề nghị đưa ra

Tuy nhiên, việc đưa ra đề nghị chưa làm phát sinh hợp đồng. Đây mới chỉ là bước mở đầu của quá trình giao kết.

Chấp nhận đề nghị là sự kiện làm hoàn tất quá trình giao kết

Chấp nhận đề nghị giao kết hợp đồng là việc bên được đề nghị đồng ý toàn bộ nội dung của đề nghị mà không đưa ra điều kiện sửa đổi, bổ sung.

Khi bên được đề nghị chỉ đồng ý một phần hoặc thay đổi nội dung đề nghị thì về bản chất có thể được xem là một đề nghị mới thay vì sự chấp nhận hoàn toàn.

Vì vậy, thời điểm giao kết hợp đồng không chỉ phụ thuộc vào việc có phản hồi, mà còn phụ thuộc vào việc phản hồi đó có đáp ứng đúng nội dung đề nghị ban đầu hay không.

Các trường hợp xác định thời điểm giao kết hợp đồng khác nhau

Hợp đồng giao kết trực tiếp bằng lời nói

Đối với trường hợp các bên trao đổi trực tiếp và thống nhất ngay về nội dung hợp đồng, thời điểm giao kết thường được xác định là thời điểm các bên đạt được sự thỏa thuận.

Ví dụ:

Hai bên gặp mặt, thống nhất giá mua bán tài sản và các điều kiện liên quan. Khi sự thống nhất được hình thành, hợp đồng được xem là đã giao kết nếu pháp luật không yêu cầu hình thức khác.

Hợp đồng giao kết bằng văn bản

Đối với hợp đồng bằng văn bản, thời điểm giao kết thường được xác định khi bên đề nghị nhận được văn bản thể hiện sự chấp nhận của bên kia.

Trường hợp các bên có quy định rằng hợp đồng chỉ có hiệu lực sau khi ký kết hoặc hoàn thành một thủ tục cụ thể thì thời điểm giao kết có thể phụ thuộc vào thỏa thuận đó.

Hợp đồng giao kết thông qua phương tiện điện tử

Trong giao dịch điện tử, thời điểm giao kết thường gắn với thời điểm thông điệp dữ liệu thể hiện sự chấp nhận được gửi đi hoặc được hệ thống xác nhận nhận được, tùy thuộc vào thỏa thuận của các bên và quy định pháp luật áp dụng.

Điểm quan trọng là phải xác định được thời điểm bên đề nghị có khả năng tiếp cận được thông tin chấp nhận giao kết.

Vì sao cần xác định chính xác thời điểm giao kết hợp đồng?

Việc xác định thời điểm giao kết hợp đồng giúp xác định chính xác:

·         Thời điểm quyền và nghĩa vụ của các bên phát sinh

·         Thời điểm bắt đầu thực hiện các cam kết trong hợp đồng

·         Căn cứ giải quyết tranh chấp nếu các bên có bất đồng

·         Phiên bản thỏa thuận có giá trị áp dụng giữa các bên

Ví dụ, nếu một bên thay đổi ý định sau khi hợp đồng đã được giao kết thì việc rút lại cam kết có thể dẫn đến trách nhiệm pháp lý nếu gây thiệt hại cho bên còn lại.

Những điểm cần lưu ý khi xác định thời điểm giao kết hợp đồng

Khi xác định thời điểm giao kết, cần xem xét:

·         Nội dung đề nghị có đủ rõ ràng để được xem là đề nghị giao kết hay chưa

·         Sự chấp nhận có hoàn toàn phù hợp với đề nghị hay không

·         Các bên có thỏa thuận riêng về thời điểm giao kết hay không

·         Hợp đồng có thuộc trường hợp pháp luật yêu cầu hình thức đặc biệt hay không

Không phải mọi trao đổi giữa các bên đều làm phát sinh hợp đồng. Chỉ khi có sự thống nhất ý chí đáp ứng điều kiện giao kết thì hợp đồng mới được xác lập.

Việc xác định thời điểm giao kết hợp đồng chủ yếu dựa trên sự kiện bên đề nghị nhận được sự chấp nhận giao kết hợp đồng từ bên được đề nghị. Đây là mốc quan trọng để xác định khi nào hợp đồng hình thành và quyền, nghĩa vụ của các bên bắt đầu được xác lập.

Tuy nhiên, trong từng trường hợp cụ thể, cần xem xét thêm hình thức hợp đồng, thỏa thuận của các bên và quy định pháp luật áp dụng để xác định chính xác thời điểm giao kết.