Cách xác định thời điểm giao kết hợp đồng

Theo nguyên tắc chung, thời điểm giao kết hợp đồng được xác định dựa trên quá trình đề nghị giao kết hợp đồng và sự chấp nhận đề nghị giao kết hợp đồng. Khi bên đề nghị nhận được sự chấp nhận hợp lệ của bên còn lại, hợp đồng được xem là đã được giao kết, trừ trường hợp pháp luật hoặc các bên có thỏa thuận khác.

Thời điểm giao kết hợp đồng được xác định như thế nào?

Thời điểm giao kết hợp đồng là thời điểm các bên đạt được sự thống nhất về việc xác lập quyền và nghĩa vụ theo nội dung đã thỏa thuận. Đây là mốc thời gian xác định hợp đồng bắt đầu có giá trị ràng buộc giữa các bên.

Đối với hợp đồng được giao kết theo phương thức trao đổi thông thường, thời điểm giao kết thường được xác định là khi bên đề nghị nhận được trả lời chấp nhận giao kết từ bên được đề nghị.

Ví dụ, doanh nghiệp A gửi đề nghị ký hợp đồng mua bán hàng hóa cho doanh nghiệp B. Sau khi xem xét nội dung đề nghị, doanh nghiệp B gửi văn bản đồng ý toàn bộ các điều khoản. Khi doanh nghiệp A nhận được văn bản chấp nhận này, hợp đồng được xác lập nếu không có thỏa thuận khác.

Việc xác định đúng thời điểm giao kết giúp các bên biết chính xác từ khi nào:

·         Quyền yêu cầu thực hiện hợp đồng phát sinh

·         Nghĩa vụ thực hiện cam kết bắt đầu được xác lập

·         Trách nhiệm pháp lý do vi phạm hợp đồng có thể được áp dụng

Đề nghị giao kết hợp đồng ảnh hưởng thế nào đến thời điểm giao kết?

Đề nghị giao kết hợp đồng là việc một bên thể hiện rõ ý định ký kết hợp đồng và đưa ra các điều khoản cụ thể để bên còn lại xem xét chấp nhận.

Một đề nghị giao kết hợp đồng thường cần thể hiện các yếu tố cơ bản như:

·         Ý chí muốn xác lập quan hệ hợp đồng

·         Nội dung chủ yếu của hợp đồng dự kiến giao kết

·         Đối tượng được đề nghị giao kết

Tuy nhiên, việc một bên đưa ra đề nghị chưa làm phát sinh hợp đồng. Đề nghị chỉ là bước đầu trong quá trình hình thành hợp đồng. Hợp đồng chỉ được xác lập khi có sự chấp nhận phù hợp từ phía bên được đề nghị.

Nếu bên được đề nghị không đồng ý hoặc đưa ra các điều kiện sửa đổi cơ bản, phản hồi đó có thể được xem là một đề nghị mới thay vì sự chấp nhận giao kết.

Sự chấp nhận đề nghị giao kết quyết định thời điểm hợp đồng được hình thành

Sự chấp nhận đề nghị giao kết hợp đồng là việc bên được đề nghị đồng ý với toàn bộ nội dung của đề nghị trong thời hạn được yêu cầu.

Để làm phát sinh thời điểm giao kết hợp đồng, sự chấp nhận cần đáp ứng các điều kiện:

·         Được đưa ra bởi đúng bên nhận đề nghị

·         Có nội dung phù hợp với đề nghị giao kết

·         Được gửi trong thời hạn chấp nhận nếu có quy định về thời hạn

·         Thể hiện rõ ý chí đồng ý xác lập hợp đồng

Nếu bên nhận đề nghị chỉ đồng ý một phần và thay đổi một số điều khoản quan trọng, các bên chưa đạt được sự thống nhất cuối cùng. Khi đó, hợp đồng chưa được giao kết tại thời điểm phản hồi đó.

Thời điểm giao kết hợp đồng trong các trường hợp đặc biệt

Ngoài nguyên tắc chung dựa trên đề nghị và chấp nhận, thời điểm giao kết hợp đồng có thể được xác định khác nhau tùy phương thức giao kết.

Đối với hợp đồng bằng văn bản, thời điểm giao kết có thể được xác định khi bên sau cùng ký vào văn bản hợp đồng, nếu các bên không có thỏa thuận khác.

Đối với hợp đồng giao kết bằng phương tiện điện tử, thời điểm giao kết thường được xác định dựa trên thời điểm thông điệp dữ liệu thể hiện sự chấp nhận được gửi hoặc được hệ thống xác nhận tiếp nhận theo thỏa thuận giữa các bên.

Đối với hợp đồng có yêu cầu công chứng, chứng thực hoặc đăng ký, thời điểm có hiệu lực của hợp đồng có thể phụ thuộc vào việc hoàn thành thủ tục theo quy định pháp luật. Vì vậy cần phân biệt giữa thời điểm giao kết và thời điểm hợp đồng phát sinh hiệu lực trong từng trường hợp cụ thể.

Phân biệt thời điểm giao kết hợp đồng và thời điểm hợp đồng có hiệu lực

Hai khái niệm này thường bị nhầm lẫn nhưng có ý nghĩa pháp lý khác nhau.

Thời điểm giao kết hợp đồng là thời điểm các bên đạt được sự thống nhất ý chí và hợp đồng được xác lập.

Thời điểm hợp đồng có hiệu lực là thời điểm các quyền, nghĩa vụ trong hợp đồng bắt đầu được pháp luật bảo vệ và yêu cầu các bên thực hiện.

Trong nhiều trường hợp, hai thời điểm này trùng nhau. Tuy nhiên, một số loại hợp đồng có thể được giao kết trước nhưng chỉ có hiệu lực sau khi đáp ứng thêm điều kiện nhất định như công chứng, chứng thực, đăng ký hoặc được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Việc phân biệt hai thời điểm giúp các bên xác định chính xác trách nhiệm pháp lý khi thực hiện giao dịch kinh tế.

Ý nghĩa của việc xác định đúng thời điểm giao kết hợp đồng

Xác định chính xác thời điểm giao kết hợp đồng giúp giải quyết nhiều vấn đề quan trọng trong quan hệ kinh tế.

Một số ý nghĩa chính gồm:

·         Xác định thời điểm phát sinh quyền và nghĩa vụ của các bên

·         Là căn cứ xem xét hành vi vi phạm hợp đồng

·         Xác định thời điểm áp dụng các điều khoản đã cam kết

·         Giải quyết tranh chấp về việc hợp đồng đã được hình thành hay chưa

·         Là cơ sở xác định trách nhiệm bồi thường khi có thiệt hại

Trong thực tế kinh doanh, nhiều tranh chấp phát sinh không nằm ở nội dung hợp đồng mà nằm ở việc các bên có thực sự đạt được sự thống nhất để hình thành hợp đồng hay chưa.

Vì vậy, việc lưu giữ tài liệu trao đổi, xác nhận chấp thuận và bằng chứng về thời điểm nhận được thông tin có vai trò quan trọng trong quá trình chứng minh giao kết hợp đồng.

Việc xác định thời điểm giao kết hợp đồng được dựa chủ yếu vào quá trình đề nghị và chấp nhận giao kết. Về nguyên tắc, hợp đồng được xác lập khi bên đề nghị nhận được sự chấp nhận hợp lệ của bên được đề nghị, trừ trường hợp pháp luật hoặc thỏa thuận của các bên quy định khác.

Để hạn chế tranh chấp, các bên nên xác định rõ phương thức giao kết, thời điểm xác nhận đồng ý, điều kiện có hiệu lực và lưu giữ đầy đủ chứng cứ thể hiện quá trình thỏa thuận.

:::